World Economic Forum (WEF) เผยแพร่รายงานสำคัญ 2 ฉบับ ได้แก่ Global Aviation Sustainability Outlook 2026 และ Industrial Transformation in ASEAN: A Cluster-Driven Model for Regional and Global Collaboration ซึ่งสะท้อนทิศทางการเปลี่ยนผ่านสู่ Net Zero ทั้งในระดับอุตสาหกรรมการบินและภาคอุตสาหกรรมในภูมิภาค นายชัยวัฒน์ โควาวิสารัช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มบริษัทบางจาก และกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ได้ร่วมสะท้อนมุมมองในรายงานทั้ง 2 ฉบับ โดยในรายงาน Industrial Transformation in ASEAN เขากล่าวว่า “การสร้างหน่วยผลิตน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น หากไม่มีนโยบายที่ชัดเจนและมาตรการสนับสนุนจากภาครัฐ สายการบินก็ยังลังเลที่จะทำสัญญารับซื้อ SAF ในระยะยาว สิ่งที่จะทำให้เกิดการขยายตัวในระดับที่แท้จริงคือ การกำหนดเป้าหมายการผสมเชื้อเพลิง ที่มีผลผูกพัน มาตรการด้านภาษีหรือเงินอุดหนุนเพื่อลดช่องว่างด้านราคา รวมถึงการยอมรับวัตถุดิบที่ได้รับการรับรองตามมาตรฐานสากล ซึ่งจะช่วยให้การขยายกำลังการผลิตและการนำไปใช้โดยสายการบินเกิดขึ้นได้รวดเร็วยิ่งขึ้น”
พร้อมกันนี้ นายชัยวัฒน์ ยังเน้นว่า การขับเคลื่อนสู่ความยั่งยืนไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่งเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือในระดับระบบ โดยเฉพาะในรูปแบบ cluster-based collaboration ที่เชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรม ห่วงโซ่อุปทาน และโครงสร้างพื้นฐานเข้าด้วยกัน เพื่อเร่งให้การเปลี่ยนผ่านเกิดขึ้นได้จริงในระดับภูมิภาคในรายงาน Industrial Transformation in ASEAN ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนมกราคม 2569 ได้แสดงให้เห็นว่า อาเซียนมีศักยภาพในการเป็นฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและอุตสาหกรรม หากสามารถสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศและภาคอุตสาหกรรมในลักษณะคลัสเตอร์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และเร่งการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่
ขณะที่ในรายงาน Global Aviation Sustainability Outlook 2026 ซึ่งจัดทำจากความร่วมมือของผู้บริหารกว่า 100 องค์กรทั่วโลก รายงานระบุว่า อุตสาหกรรมการบินกำลังเผชิญ “ความจริง 2 ด้าน” คือ ความต้องการเดินทางที่ยังเติบโตต่อเนื่อง ควบคู่กับแรงกดดันในการลดการปล่อยคาร์บอน ทำให้การเติบโตในอนาคตต้องดำเนินไปภายใต้ข้อจำกัดด้านต้นทุน เทคโนโลยี นโยบาย และห่วงโซ่อุปทาน
รายงานยังระบุว่า น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (Sustainable Aviation Fuel: SAF) เป็นกลไกหลักในระยะใกล้ถึงกลาง แม้ยังเผชิญข้อจำกัดด้านต้นทุนและวัตถุดิบ ขณะที่เทคโนโลยีทางเลือก เช่น e-fuels และไฮโดรเจน ยังต้องใช้เวลาในการพัฒนาเพิ่มเติม รวมถึงการใช้ดิจิทัลและ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ซึ่งเป็นอีกแนวทางสำคัญในระยะสั้น
ในบทนำ (Foreword) ของรายงานฉบับนี้ ซึ่งเป็นมุมมองร่วมของผู้นำอุตสาหกรรมระดับโลก รวมถึงนายชัยวัฒน์ ได้สะท้อนว่า อุตสาหกรรมการบินยังคงมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero แต่จำเป็นต้อง “ปรับเส้นทาง” ให้สอดคล้องกับข้อจำกัดจริง ทั้งด้านต้นทุน เทคโนโลยี และบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านสามารถเกิดขึ้นได้ในทางปฏิบัติ
นอกจากนี้ ยังเสนอแนวคิด “ambitious but pragmatic” หรือการขับเคลื่อนอย่างมีความทะเยอทะยานควบคู่กับความเป็นจริง โดยเน้นการลงทุนในเทคโนโลยีที่พร้อมใช้ การจัดลำดับความสำคัญ และการบริหารความเสี่ยง พร้อมย้ำว่าการบรรลุ Net Zero ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งระบบ ตั้งแต่ภาครัฐ อุตสาหกรรม ไปจนถึงภาคการเงิน
การมีส่วนร่วมของกลุ่มบริษัทบางจากในรายงานทั้ง 2 ฉบับ สะท้อนบทบาทขององค์กรไทยในเวทีความร่วมมือระดับโลก และความมุ่งมั่นในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน
ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดรายงานฉบับเต็มได้ที่
- https://www.weforum.org/publications/global-aviation-sustainability-outlook-2026
- https://www.weforum.org/publications/industrial-transformation-in-asean-a-cluster-driven-model-for-regional-and-global-collaboration/
Symbol: BCP