กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มุ่งผลักดันการเข้าถึงน้ำสะอาดอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม ตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านน้ำและการสุขาภิบาล (SDG 6) พร้อมเดินหน้ายกระดับคุณภาพระบบประปาหมู่บ้านให้ได้มาตรฐาน “ประปาดื่มได้” ภายใต้หลักการ 3C สร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยของน้ำบริโภค และลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม สอดรับประเด็นหลักวันน้ำโลก ปี 2569 “น้ำและความเท่าเทียมทางเพศ” ที่มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนทุกกลุ่มอย่างยั่งยืน
แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า องค์การสหประชาชาติได้กำหนดให้วันที่ 22 มีนาคมของทุกปี เป็นวันน้ำโลก (World Water Day) เพื่อให้ประชาชนให้ความสำคัญกับการใช้น้ำอย่างรู้คุณค่ากระตุ้นให้ทุกภาคส่วนร่วมกันแก้ไขวิกฤตน้ำของโลก โดยมีเป้าหมายสำคัญในการสนับสนุน เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านน้ำสะอาดและการสุขาภิบาล (SDG 6) เพื่อให้ประชาชนทั่วโลกสามารถเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดอย่างปลอดภัยและยั่งยืน สำหรับปี 2569 ประเด็นหลักของวันน้ำโลกคือ “น้ำและความเท่าเทียมทางเพศ” เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างการเข้าถึงน้ำสะอาดกับความเท่าเทียมทางสังคม โดยเฉพาะบทบาทของผู้หญิงและเด็กผู้หญิงซึ่งในหลายพื้นที่ทั่วโลกยังคงต้องรับภาระในการจัดหาน้ำเพื่อใช้ในครัวเรือน รวมถึงเผชิญกับข้อจำกัดด้านโอกาสทางการศึกษา สุขภาพ และเศรษฐกิจ การพัฒนาระบบน้ำสะอาดที่มีคุณภาพและเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมจึงถือเป็นปัจจัยสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมและยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน ประเทศไทยให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบน้ำสะอาดในระดับชุมชน โดยเฉพาะระบบประปาหมู่บ้าน ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญสำหรับประชาชนในพื้นที่ชนบท โดยกรมอนามัยได้ส่งเสริมการยกระดับคุณภาพระบบผลิตน้ำประปาให้ได้มาตรฐาน “ประปาดื่มได้” ของกรมอนามัย พ.ศ. 2563 เพื่อให้ประชาชนสามารถบริโภคน้ำที่สะอาด ปลอดภัย และได้มาตรฐานด้านสุขาภิบาลน้ำ
นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กรมอนามัยมุ่งเน้นการเข้าถึงน้ำสะอาดและการสุขาภิบาลอย่างทั่วถึง สนับสนุนการพัฒนาระบบประปาหมู่บ้านให้มีประสิทธิภาพ โดยส่งเสริมการบริหารจัดการระบบประปาตามหลักการ 3C ได้แก่ Clear, Clean และ Chlorine เพื่อให้ระบบผลิตน้ำมีคุณภาพ มีความต่อเนื่อง และประชาชนเกิดความเชื่อมั่นต่อคุณภาพน้ำ ดำเนินการเฝ้าระวังและประเมินคุณภาพน้ำเพื่อการบริโภคในพื้นที่ต่าง ๆ โดยสนับสนุนการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทั้งด้านกายภาพ เคมี และชีวภาพ ชุดทดสอบภาคภาคสนาม อ11 อ31 รวมทั้งให้คำแนะนำด้านวิชาการแก่หน่วยงานท้องถิ่นและชุมชนในการควบคุมคุณภาพน้ำ
คุณภิญญาพัชญ์ จุลสุข ผู้อำนวยการสำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กล่าวว่า จากผลสำรวจ ANAMAI POLL พบว่า ประชาชนเพียงร้อยละ 27.61 ที่เชื่อว่าน้ำประปาดื่มได้ และร้อยละ 53.75 ยังคงไม่มั่นใจ โดยกังวลเกี่ยวกับความสะอาดของแหล่งผลิต ระบบการผลิต และน้ำที่ใช้ผลิต พฤติกรรมการเลือกแหล่งน้ำดื่มของประชาชน ร้อยละ 54.07 เลือกน้ำดื่มบรรจุขวดเป็นอันดับแรก รองลงมา คือ น้ำประปาที่ผ่านเครื่องกรองในบ้าน และน้ำบรรจุถังขนาด 20 ลิตร ซึ่งสอดคล้องกับระดับความพึงพอใจของประชาชนที่มีต่อแหล่งน้ำดื่มเหล่านี้ สำหรับกิจกรรมวันน้ำโลก ปี 2569 ที่ประชาชนให้ความสนใจมากที่สุด คือ การส่งเสริมชุมชนให้มีระบบน้ำสะอาดทุกคนเข้าถึงง่ายและเพียงพอ และมีการใช้น้ำวันนี้ให้คิดถึงคนรุ่นต่อไป โดยมีข้อเสนอให้นำข้อมูลไปประกอบการวางแผนและบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เฝ้าระวังคุณภาพน้ำดื่มให้สะอาดปลอดภัยได้มาตรฐานอย่างต่อเนื่อง นำข้อมูลไปสื่อสารและสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในประเด็น “น้ำสะอาดที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน” สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนส่วนใหญ่ที่ต้องการพัฒนากิจกรรมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลและเฝ้าระวังแหล่งน้ำ เสริมความรู้เรื่องสุขาภิบาลน้ำสะอาดและสุขภาพ
