สสส. ผนึก ท้องถิ่นตรัง จัดเวทีสานพลัง “ภารกิจพิชิตหน้าจอ” ชูความสำเร็จโมเดล “ครอบครัว 3 ดี” คืนเวลาคุณภาพให้เด็กปฐมวัย

เมื่อหน้าจอแทรกซึมเข้าไปในทุกช่วงเวลาของครอบครัว จังหวัดตรังเลือกเริ่มแก้ปัญหาจากจุดที่ใกล้ตัวเด็กที่สุด คือบ้านและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ผ่านครู พ่อแม่ และของเล่นทำมือจากเศษวัสดุ จนเกิดเป็นระบบนิเวศสื่อสุขภาวะที่จับต้องได้ใน 18 พื้นที่ 7 อำเภอ

สำนักสร้างเสริมระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา (สำนัก 11) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดตรัง เครือข่ายศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และกลุ่ม wearehappy องค์กรสาธารณประโยชน์ จัดงาน “เวทีสานพลัง ภารกิจพิชิตหน้าจอ สู่ระบบนิเวศสื่อสุขภาวะเพื่อเด็กปฐมวัย จังหวัดตรัง” วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ณ โรงแรมธรรมรินทร์ธนา จังหวัดตรัง เพื่อจัดแสดงผลงานและนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ มุ่งแก้ปัญหาพัฒนาการถดถอยจากภาวะเด็กติดจอ ซึ่งเป็นช่วงวัยทองของการพัฒนาสมอง

งานในครั้งนี้ถือเป็นการต่อยอดรูปธรรมความสำเร็จจากการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) นำร่อง 17 แห่ง โดยบรรยากาศภายในงานเต็มไปด้วยสีสันและพลังความร่วมมือ มีกิจกรรมไฮไลต์ที่น่าสนใจมากมาย อาทิ การเดินแฟชั่นโชว์ชุดจากวัสดุธรรมชาติและวัสดุเหลือใช้ของหนูน้อยจาก 18 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก (ศพด.) การแสดง “เด็กตรังคนเก่ง ภารกิจพิชิตหน้าจอ” การจัดแสดงขบวนพลังสื่อสร้างสรรค์ เวทีเสวนาทิศทางการสร้างนิเวศสื่อสุขภาวะรอบตัวเด็ก และกิจกรรม Workshop เชิงปฏิบัติการออกแบบสื่อเพื่อลดเวลาหน้าจอ

นายทรงกลด สว่างวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง ประธานในพิธี กล่าวว่า ปัจจุบัน “สถานการณ์เด็กติดจอ” เป็นภัยคุกคามที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อพัฒนาการทางสมองและการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย การขับเคลื่อนโครงการภายใต้แนวคิด “3 ดี” ได้แก่ สื่อดี พื้นที่ดี และภูมิดี ถือเป็นกุศโลบายที่ยอดเยี่ยมในการสร้างนิเวศสื่อสุขภาวะ โดยเริ่มต้นจากครอบครัวและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ผ่านกระบวนการ “เปลี่ยนมือถือเป็นมือแม่” เพื่อดึงเด็กออกจากหน้าจอด้วยของเล่นทำมือ พร้อมชื่นชมและมอบประกาศเกียรติคุณเพื่อเชิดชูเกียรติแก่ อปท. 18 แห่ง และ “ครอบครัว 3 ดี” ต้นแบบ ที่เป็นฟันเฟืองสำคัญในการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับจังหวัดตรัง

ผู้ว่าราชการจังหวัดตรังทิ้งท้ายไว้ว่า อปท. ศพด. และครอบครัว 3 ดีทุกครอบครัว คือฟันเฟืองสำคัญของการเปลี่ยนแปลงในจังหวัดตรัง “ขอให้ทุกท่านได้รับแรงบันดาลใจ เพื่อนำไปสานต่อพลังเล็กๆ ที่สร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ให้กับลูกหลานของเราต่อไป

นายธีรพันธุ์  ศิริปักมานนท์  ท้องถิ่นจังหวัดตรัง  ในฐานะเจ้าภาพร่วมของการจัดงานครั้ง นี้ กล่าวว่า งานครั้งนี้สืบเนื่องจากการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 ระหว่าง สถ.จ.ตรัง สำนัก 11 สสส. กลุ่ม wearehappy เครือข่าย ศพด.จังหวัดตรัง และ อปท.นำร่อง เพื่อขับเคลื่อนโครงการ “พัฒนาระบบนิเวศสื่อสุขภาวะเพื่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย” และ “ครูมหัศจรรย์ตรัง : ภารกิจพิชิตหน้าจอ พัฒนาสมองเด็กปฐมวัย”  เป็นการสร้างกลไกท้องถิ่นทำงานร่วมกับครูปฐมวัย เพื่อเปลี่ยนผู้ปกครองให้เป็น “นักสื่อสารสุขภาวะ” ผ่านปฏิบัติการ “ภารกิจพิชิตหน้าจอ เพื่อเปลี่ยนมือถือเป็นมือแม่” นอกจากนี้ยังเกิด “ธนาคารสื่อสร้างสรรค์” ใน ศพด. ซึ่งเป็นคลังของเล่นและสื่อจากวัสดุเหลือใช้ ผู้ปกครองยืมกลับไปเล่นกับลูกที่บ้านได้

นางสาวสายใจ คงทน หัวหน้าโครงการพัฒนาระบบนิเวศสื่อสุขภาวะฯ กลุ่ม wearehappy กล่าวเสริมว่า โครงการนี้มุ่งหวังให้เด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนาทักษะทางสมอง ภาษา และสังคมอย่างสมวัย โดยมีกระบวนการเปลี่ยนผู้ปกครองให้เป็น “นักสื่อสารสุขภาวะ” ประจำบ้าน เพราะทางโครงการเชื่อมั่นเสมอว่า เครื่องมือในการสร้างนิเวศสุขภาวะที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ให้กับเด็กๆ ไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง และ “สื่อที่ดีที่สุดก็คือ ครอบครัว และมืออุ่น ๆ ของ พ่อ แม่ ผู้ปกครอง”

นอกจากนี้ ยังมีการผสานความร่วมมือจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย ร่วมกัน  ผ่านเวที เวทีเสวนา “สร้างนิเวศสื่อสุขภาวะรอบตัวเด็กด้วยแนวคิด 3 ดี พาเด็กตรังห่างจอ”  ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพลังของการบูรณาการจาก 6 ภาคส่วนหลักที่ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาเด็กปฐมวัยของจังหวัดตรัง ได้แก่

  • สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.)  สะท้อนมิติผลกระทบทางสุขภาพและพัฒนาการของเด็กปฐมวัยที่ใช้เวลาหน้าจอมากเกินไป ซึ่งส่งผลเสียทั้งด้านร่างกาย จิตอารมณ์ และสติปัญญา
  • สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (พม.)  มุ่งเน้นมิติครอบครัวและการสร้างเกราะป้องกัน โดยเข้าไปเสริมพลังให้ผู้ปกครองเปลี่ยนบ้านให้กลายเป็น “พื้นที่ดี” และพ่อแม่เป็น “สื่อดี” สำหรับลูกแทนการยื่นสมาร์ทโฟน
  • สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัด (สถ.จ.)  ย้ำถึงกลไกด้านนโยบาย การสนับสนุนพื้นที่ และงบประมาณ ให้แก่ ศพด. ทั้ง 18 แห่ง เพื่อส่งเสริมกระบวนการภารกิจพิชิตหน้าจอและขยายผลต่อไป
  • ศึกษาธิการจังหวัด (ศธ.)   ชี้ถึงทิศทางการจัดการศึกษาที่ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้าง “ภูมิดี” หรือการรู้เท่าทันสื่อและทักษะชีวิตให้แก่เด็กปฐมวัย ควบคู่กับการติดอาวุธความรู้ให้ครูผู้สอน
  • ตัวแทนครูศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก: ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากการปฏิบัติจริง ทั้งการสร้างนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ ความท้าทายในการดึงเด็กออกจากจอ และการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกที่เกิดขึ้นในพื้นที่นำร่อง

สุดท้ายแล้ว เป้าหมายในการสานพลังเครือข่ายทั้งหมด เพื่อให้นิเวศสื่อสุขภาวะเกิดความยั่งยืน  ด้วยกระบวนการ  3 ดี คือกระบวนการสร้างสุขภาวะที่ดีให้เด็กครบทุกมิติ ทั้งกาย จิตอารมณ์ สังคม และสติปัญญา ประกอบด้วย

  • สื่อดี สื่อที่ปลอดภัย สร้างสรรค์ ส่งเสริมพัฒนาการตามวัย รวมถึง “สื่อบุคคล” อย่างพ่อแม่และครูที่มีปฏิสัมพันธ์เชิงบวกกับเด็ก
  • พื้นที่ดี บ้าน ศพด. และพื้นที่ในชุมชนที่ปลอดภัย เอื้อให้เด็กได้เล่นอิสระและเรียนรู้ร่วมกัน
  • ภูมิดี ภูมิคุ้มกัน ทักษะชีวิต และการรู้เท่าทันสื่อ ให้เด็กและครอบครัวเลือกรับสื่อได้อย่างเหมาะสม

เมื่อสามส่วนนี้ผสานกัน จะเกิด “นิเวศสื่อสุขภาวะ” ที่ทำหน้าที่เป็นทั้งเกราะป้องกันและพื้นที่โอบอุ้ม ช่วยให้เด็กพึ่งพาหน้าจอน้อยลง และได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำจริง

 

ที่มา: wearehappy