นางสมฤดี ลันสุชีพ รองผู้อำนวยการสำนักการศึกษา รักษาราชการแทนผู้อำนวยการสำนักการศึกษา (สนศ.) กทม. กล่าวถึงการยกระดับมาตรการจัดการสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนสังกัด กทม. เพื่อป้องกันและลดผลกระทบต่อสุขภาพของนักเรียนจากสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ว่า กทม. ให้ความสำคัญกับการพัฒนาสภาพแวดล้อมภายในสถานศึกษาให้มีความปลอดภัย โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กซึ่งมีความเสี่ยงต่อผลกระทบด้านสุขภาพจากฝุ่นละออง PM2.5 จึงได้ดำเนินโครงการปรับปรุงห้องเรียนปลอดฝุ่นชั้นอนุบาลในโรงเรียนสังกัด กทม. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569 ตามคู่มือ “แนวทางลดและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) พ.ศ. 2563” ของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เพื่อจัดทำห้องปลอดฝุ่น (Clean Air Shelter) สำหรับเด็กอนุบาลอายุประมาณ 3 – 6 ปี ในโรงเรียนสังกัด กทม. ที่เปิดสอนระดับชั้นอนุบาล รวมทั้งสิ้น 1,039 ห้อง
นอกจากนี้ สนศ. ได้ปรับปรุงห้องเรียนปลอดฝุ่นจำนวน 995 ห้อง ครอบคลุมพื้นที่ 6 กลุ่มเขต ได้แก่ กรุงเทพกลาง 49 ห้อง กรุงเทพเหนือ 126 ห้อง กรุงเทพใต้ 29 ห้อง กรุงเทพตะวันออก 437 ห้อง กรุงธนเหนือ 140 ห้อง และกรุงธนใต้ 214 ห้อง รวมถึงได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เพื่อดำเนินการเพิ่มเติมในปี 2569 อีกจำนวน 44 ห้อง ซึ่งได้ส่งมอบงานแล้วเมื่อเดือน ก.ค. 69 และเตรียมขยายผลเพิ่มเติมต่อไป โดยแนวทางการปรับปรุงห้องเรียนประกอบด้วยการปรับห้องระบบเปิดให้เป็นระบบปิด ติดตั้งเครื่องปรับอากาศระบบอินเวอร์เตอร์ (Inverter) พร้อมพัดลมระบายอากาศ เดินระบบเมนเบรกเกอร์ (Main Breaker) ภายในห้อง ติดตั้งเครื่องวัดค่าคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) แบบแขวน ตลอดจนจัดหาเครื่องฟอกอากาศให้ครบทุกห้องเรียนชั้นอนุบาล นอกจากนี้ โรงเรียนวัดราชผาติการาม สำนักงานเขตดุสิต ยังได้ดำเนินการจัดทำห้องเรียนปลอดฝุ่นแบบเติมอากาศสะอาดความดันบวกโดยได้รับการสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
ขณะเดียวกัน สนศ. ยังได้ดำเนินโครงการยกระดับองค์ความรู้สำหรับเด็กและเยาวชน เพื่อสร้างความตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพในพื้นที่เสี่ยงต่อฝุ่นละอองขนาดเล็กและนำไปสู่การพัฒนานโยบายสาธารณะ ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการ “ห้องเรียนสู้ฝุ่น” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และห้างหุ้นส่วนจำกัดเติมเต็มวิสาหกิจเพื่อสังคม โดยเริ่มนำร่องจากโรงเรียนสังกัด กทม. จำนวน 32 โรงเรียน พัฒนาเป็นโรงเรียนต้นแบบ 7 โรงเรียน และขยายการอบรมเพิ่มเติมอีก 405 โรงเรียน จนครบทั้ง 437 โรงเรียน ระหว่างปี 2567 – 2568 รวมถึงขยายผลไปยังโรงเรียนฝึกอาชีพกรุงเทพมหานครอีก 10 แห่ง พร้อมมอบเครื่องตรวจวัดคุณภาพอากาศหรือเครื่องวัดฝุ่น จำนวน 405 เครื่อง ให้แก่โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการในระยะขยายผลทั้ง 405 แห่ง เมื่อรวมกับโรงเรียนนำร่องเดิม 32 โรงเรียน ทำให้โรงเรียนสังกัด กทม. ทั้ง 437 แห่ง ได้เข้ารับการอบรมตามโครงการในระยะขยายผลและพัฒนาเครือข่าย
นอกจากนี้ ในปี 2568 สสส. ได้ร่วมกับ กทม. จัดการประกวดผลงานเพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์โรงเรียนต้นแบบดีเด่น “ห้องเรียนสู้ฝุ่น” โดยติดตามประเมินผลและคัดเลือกโรงเรียนที่มีผลการดำเนินงานผ่านเกณฑ์การประเมินระดับดีเด่น รวม 90 โรงเรียน แบ่งเป็นโรงเรียนต้นแบบ “ห้องเรียนสู้ฝุ่น” ดีเด่น ที่ได้รับรางวัลกลุ่มชนะเลิศตัวแทนกลุ่มเขต กลุ่มเขตละ 3 โรงเรียน รวม 18 โรงเรียน และโรงเรียนต้นแบบที่ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับดีเด่นอีก 72 โรงเรียน ครอบคลุมทั้ง 6 กลุ่มเขต โดยมีผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอและจะติดตามประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องในปี 2569 – 2570 พร้อมกันนี้ สนศ. ยังได้บูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานระดับนานาชาติ ผ่านโครงการ KOICA Blue Sky Project in Bangkok ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐเกาหลี โดยจัดกิจกรรมประกวด English Environment Video Contest และการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การประดิษฐ์เครื่องฟอกอากาศ” ในปี 2567 รวมถึงการประกวดวาดภาพด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การพิทักษ์อากาศและน้ำ ในปี 2568 ตลอดจนได้รับการสนับสนุนเครื่องตรวจวัดคุณภาพอากาศ PM2.5 ให้แก่โรงเรียนนำร่องสังกัด กทม. จำนวน 12 โรงเรียน
อีกทั้งยังดำเนินงานภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือว่าด้วยการขับเคลื่อนโครงการด้านคุณภาพอากาศของกรุงเทพมหานคร ระหว่างกรุงเทพมหานคร ราชอาณาจักรไทย กับบริษัท ไอคิวแอร์ เอจี (IQAir AG) สมาพันธรัฐสวิส โดยมีโครงการคุณภาพอากาศในโรงเรียน (School IAQ Initiative) เป็นหนึ่งในขอบเขตความร่วมมือ เพื่อร่วมตรวจประเมินและปรับปรุงคุณภาพอากาศภายในโรงเรียนในพื้นที่กรุงเทพฯ พัฒนาแนวปฏิบัติและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อลดผลกระทบต่อสุขภาพของเด็กและเยาวชน รวมถึงสำรวจสภาพแวดล้อมและรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปใช้สนับสนุนทรัพยากรด้านการจัดการคุณภาพอากาศให้สอดคล้องกับความต้องการเฉพาะของแต่ละโรงเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้ดำเนินการนำร่องในโรงเรียนสังกัด กทม. จำนวน 4 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนวัดวิมุตยาราม สำนักงานเขตบางพลัด โรงเรียนวัดชัยมงคล สำนักงานเขตปทุมวัน โรงเรียนวัดปทุมวนารามฯ สำนักงานเขตปทุมวัน และโรงเรียนวัดปากบ่อ สำนักงานเขตสวนหลวง พร้อมขยายผลเพิ่มเติมอีก 8 โรงเรียน ระหว่างปี 2569 – 2570