วันสิ่งแวดล้อมโลก 2569 คะตะลิสต์เชิญชวนคนไทย “เลือกไข่ เปลี่ยนโลก” เชื่อมระบบอาหารยั่งยืน รับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก 2569 บริษัท คะตะลิสต์ จำกัด (CATALYST) วิสาหกิจเพื่อสังคม ที่มุ่งเป็น Business Solution บูรณาการสู่สุขภาวะที่ดีในระบบอาหารและสุขภาพ ขอเชิญชวนคนไทยทุกคนร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืน ผ่านการเลือกบริโภคไข่ไก่จากฟาร์มเลี้ยงแบบไม่ขังกรง (Cage-Free Egg) ซึ่งมีบทบาทสำคัญทั้งในด้านสุขภาพ สวัสดิภาพสัตว์ และสิ่งแวดล้อม เนื่องจากระบบอาหารมีสัดส่วนมากถึง 1 ใน 3 ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก (รวมถึงภาคเกษตรและการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน) การแก้ปัญหาสภาพภูมิอากาศจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภาคอุตสาหกรรมหรือภาครัฐเท่านั้น แต่สัมพันธ์โดยตรงกับ “อาหารที่เราเลือกกินในชีวิตประจำวัน”
ระบบอาหารกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ: ภาพที่ใหญ่กว่าที่คิด
งานวิจัยระดับสากลชี้ว่า “ระบบอาหาร” ทั่วโลกมีส่วนรับผิดชอบต่อการปล่อยก๊าซเรือนกระจกราวหนึ่งในสาม (ประมาณ 33%) ของการปล่อยก๊าซทั้งหมดของมนุษย์ ครอบคลุมตั้งแต่การเพาะปลูก อาหารสัตว์ การจัดการมูล การแปรรูป จนถึงการจัดการขยะอาหาร โดยเฉพาะ ภาคปศุสัตว์ เพียงอย่างเดียวคิดเป็นสัดส่วนราว 12% ของการปล่อยก๊าซทั่วโลก (ข้อมูล FAO และ UNIDO)
เมื่อเปรียบเทียบในบรรดาแหล่งโปรตีนจากสัตว์ทั้งหมด ไข่ไก่จัดเป็นโปรตีนที่มีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ค่อนข้างต่ำ เมื่อเทียบกับเนื้อแดงและนมคนไทยกับไข่: ตัวเลขที่สะท้อนโอกาส
ข้อมูลจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (2568) ระบุว่าคนไทยบริโภคไข่ไก่เฉลี่ย 236 ฟอง/คน/ปี ซึ่งยังต่ำกว่าหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น (323 ฟอง) และฮ่องกง (432 ฟอง) โดยกรมอนามัยตั้งเป้าเพิ่มเป็น 300 ฟอง/คน/ปี เมื่อคำนวณตามประชากรราว 69 ล้านคน เท่ากับการบริโภคไข่ราว 15,000–16,000 ล้านฟองต่อปี หรือวันละประมาณ 45 ล้านฟอง ตัวเลขมหาศาลนี้สะท้อนว่า การเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคเพียงเล็กน้อยก็สร้างแรงกระเพื่อมในตลาดได้มหาศาล
“ไข่หนึ่งฟองอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่เมื่อรวมกันเป็นหลายร้อยล้านฟองต่อปี พลังผู้บริโภคสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้ หากคนไทยเลือกทานไข่ไก่ไร้กรงเพียงคนละหนึ่งฟองต่อเดือน จะเป็นจำนวนไข่เกือบ 800 ล้านฟองต่อปีเลยทีเดียว ตัวเลขนี้สะท้อนว่า พฤติกรรมการเลือกซื้อไข่ของผู้บริโภคไทยมีศักยภาพส่งสัญญาณต่อผู้ผลิตและตลาดอย่างมหาศาล” นายพรชัย ศรีสุนทรไท รองผู้อำนวยการ บริษัท คะตะลิสต์ จำกัด วิสาหกิจเพื่อสังคม กล่าวต่อว่า “นอกจากผู้บริโภคจะได้เลือกไข่ที่มีคุณค่าต่อร่างกายแล้ว ยังเป็นโอกาสให้ประเทศไทยยกระดับจาก “ผู้ผลิตอาหารต้นทุนต่ำ” สู่ “ผู้ผลิตอาหารคุณภาพสูงที่ยั่งยืน” ที่ตลาดโลกให้การยอมรับ”
3 มิติที่ไข่ไก้ไร้กรง Happy Egg ช่วยขับเคลื่อนความยั่งยืนสู่ประเทศไทย
- สวัสดิภาพสัตว์และคุณภาพฟาร์ม: ระบบ Cage-Free มักมาพร้อมมาตรฐานการเลี้ยงที่ใส่ใจสัตว์และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการจัดการมูลสัตว์อย่างมีระบบ ลดการปล่อยก๊าซมีเทนและไนตรัสออกไซด์
- ความโปร่งใส (Traceability): ผู้บริโภคตรวจสอบที่มาที่ไปของไข่ได้ชัดเจน ส่งเสริมความเชื่อมั่นในความปลอดภัยอาหาร
- ส่งสัญญาณตลาด (Market Signal): เมื่อผู้บริโภคตอบรับไข่คุณภาพสูง ผู้ผลิตจะมีแรงจูงใจลงทุนยกระดับฟาร์มและพัฒนาระบบปศุสัตว์ในระยะยาว
5 ปี Happy Egg: สร้างระบบนิเวศที่พร้อมเปลี่ยนผ่าน
ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา โครงการ Happy Egg ของคะตะลิสต์ทำงานร่วมกับภาครัฐ เอกชน และเครือข่ายวิชาการนานาชาติ เพื่อสร้างระบบนิเวศที่รองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ Cage-Free อย่างเป็นรูปธรรม:
- ไก่ไข่กว่า 1,057,500 ตัว ได้รับพันธสัญญาเปลี่ยนผ่านสู่ระบบปลอดกรง จากฟาร์มชั้นนำทั่วประเทศ
- ไข่ไร้กรงที่ผ่านมาตรฐาน Happy Egg กว่า 10.9 ล้านฟอง/ปี วางจำหน่ายผ่านเครือข่ายโรงแรม โรงพยาบาลโรงงานผลิตขนมและอาหารสำเร็จรูปและร้านอาหารทั่วประเทศกว่า 366 แห่ง
- กรมปศุสัตว์นำมาตรฐาน Good Life Framework พัฒนาร่วมกับ University College Dublin และ University of Bristol สหราชอาณาจักร ไปอบรมฟาร์มกว่า 98 แห่งใน 16 จังหวัด
ความท้าทายใหม่กระตุ้นตลาดไข่ไร้กรงเพื่อคนไทย
ปีนี้โครงการ Happy Egg ตั้งเป้าขยายการเข้าถึงไข่ปลอดกรงในตลาดไทยให้มากขึ้น เพื่อยกระดับคุณภาพทั้งอาหารและสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน เราไม่ได้บอกว่าการกินไข่ไร้กรงจะหยุดโลกร้อนได้ในวันเดียว แต่เราเชื่อว่ามันคือก้าวแรกของการเปลี่ยนผ่านระบบอาหารทั้งระบบ ที่จะนำไปสู่การผลิตที่ใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและปล่อยก๊าซน้อยลงในระยะยาว
“เป้าหมายสูงสุดของเราคือการผลักดันให้ไทยเป็น Smart Food Hub ศูนย์กลางอาหารคุณภาพของภูมิภาคที่ประชาชนทุกคนเข้าถึงได้ และทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมสร้างมาตรฐานระบบอาหารที่ดี เริ่มต้นได้จากไข่ไก่ไร้กรงหนึ่งฟองที่เราเลือก เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก คะตะลิสต์ วิสาหกิจเพื่อสังคม ใคร่ขอเชิญชวนผู้บริโภคชาวไทยร่วมเป็นส่วนหนึ่งของกลไกลสำคัญในการขับเคลื่อน เปลี่ยนผ่านสู่ระบบอาหารยั่งยืนโดยการเลือกบริโภคไข่ไก่ไร้กรง และในขณะเดียวกันนี้ คะตะลิสต์เตรียมเปิดตัวแพลตฟอร์ม การดำเนินการขับเคลื่อนสู่ระบบการเลี้ยงไก่ไร้กรงให้กับฟาร์มต่าง ๆ ใน”Happy Egg Connect” ที่ได้เป็นตัวกลางเครือข่ายการค้าไข่ไร้กรงที่มีคุณภาพและเชื่อมผู้ผลิต Cage-Free กับโรงแรม ร้านอาหาร โรงพยาบาล และผู้บริโภคกลุ่มเป้าสามารถได้ connect กันได้ รายละเอียดจะประกาศอย่างเป็นทางการเร็ว ๆ นี้ ติดตามข้อมูลและผู้จำหน่ายได้ที่ www.catalystintercorp.com และ @catalystintercorp”
เกี่ยวกับบริษัท คะตะลิสต์ จำกัด วิสาหกิจเพื่อสังคม (CATALYST SOCIAL ENTERPRISE)
คะตะลิสต์ เป็นวิสาหกิจเพื่อสังคม ที่มุ่งเป็น Business Solution เชิงสร้างสรรค์ ให้ความสำคัญกับการทำงานร่วมกับเครือข่ายทางการแพทย์และสาธารณสุข ภาครัฐและเอกชน เพื่อใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เป็นเข็มทิศชี้นำทางภาคธุรกิจและสังคมไปสู่เป้าหมายที่เกิดประโยชน์ร่วมกัน คือ การบูรณาการสู่สุขภาวะที่ดีในระบบอาหารและสุขภาพ เพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืนสำหรับทุกคน ภายใต้หลักการ “One Health, One Welfare, One Planet”
