ในยุคที่มลพิษทางอากาศกลายเป็นปัญหาใกล้ตัว ทั้งฝุ่น PM2.5 ควันรถ ควันบุหรี่ รวมถึงสารก่อภูมิแพ้ที่ลอยอยู่ในอากาศภายในบ้าน คำถามที่ว่า “เครื่องฟอกอากาศช่วยอะไร?” จึงอาจไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เครื่องฟอกอากาศจะกลายเป็นหนึ่งในอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยดูแลสุขภาพของทุกคนในครอบครัว บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่าเครื่องฟอกอากาศช่วยอะไรได้บ้าง เหมาะกับใคร และควรเลือกอย่างไรให้คุ้มค่าและตอบโจทย์การใช้งานจริง
เครื่องฟอกอากาศคืออะไร
เครื่องฟอกอากาศ (Air Purifier) คืออุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ดูดอากาศภายในห้องเข้ามาผ่านระบบกรอง เพื่อลดปริมาณฝุ่นละออง สารก่อภูมิแพ้ กลิ่น และอนุภาคขนาดเล็ก ก่อนปล่อยอากาศที่สะอาดกลับออกสู่ห้องอีกครั้ง จุดประสงค์หลักคือช่วยให้อากาศภายในบ้านมีคุณภาพดีขึ้น และลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ
หลักการทำงานของเครื่องฟอกอากาศ
โดยทั่วไป เครื่องฟอกอากาศจะใช้พัดลมดูดอากาศจากรอบห้องเข้าไปยังระบบกรองหลายชั้น อากาศจะผ่านแผ่นกรองแต่ละประเภทตามลำดับ เช่น แผ่นกรองหยาบ แผ่นกรอง HEPA และแผ่นกรองคาร์บอน จากนั้นอากาศที่ผ่านการกรองแล้วจะถูกปล่อยออกมาเป็นอากาศที่สะอาดกว่าเดิม
ส่วนประกอบหลักที่ควรรู้
- พัดลมดูดอากาศ ทำหน้าที่ดึงอากาศเข้าและผลักอากาศสะอาดออก
- แผ่นกรอง (Filter) เป็นหัวใจสำคัญในการดักจับฝุ่นและอนุภาคต่าง ๆ
- เซนเซอร์คุณภาพอากาศ ในรุ่นที่มีฟีเจอร์อัจฉริยะ จะตรวจวัดคุณภาพอากาศและปรับแรงลมอัตโนมัติ
สำหรับเครื่องฟอกอากาศแต่ละแบบ มักจะมีความละเอียดในการกรอง รูปแบบเซนเซอร์ และความสามารถต่างๆ แตกต่างกันออกไป
เครื่องฟอกอากาศช่วยอะไรบ้าง
- ลดฝุ่น PM2.5 และฝุ่นขนาดเล็ก
ฝุ่น PM2.5 คือฝุ่นละอองขนาดเล็กมากที่สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและกระแสเลือดได้ เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA สามารถดักจับอนุภาคขนาดเล็กเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดปริมาณฝุ่นในอากาศภายในบ้าน โดยเฉพาะในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
- กรองสารก่อภูมิแพ้
สำหรับผู้ที่มีอาการแพ้ฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ หรือไรฝุ่น เครื่องฟอกอากาศสามารถช่วยลดปริมาณสารก่อภูมิแพ้ในอากาศได้ ทำให้อาการจาม คัดจมูก หรือระคายเคืองตาลดลง และช่วยให้ใช้ชีวิตในบ้านได้สบายขึ้น
- ลดกลิ่นไม่พึงประสงค์และควัน
แผ่นกรองคาร์บอน (Activated Carbon Filter) มีคุณสมบัติในการดูดซับกลิ่น เช่น กลิ่นอาหาร กลิ่นบุหรี่ หรือกลิ่นอับภายในห้อง ช่วยให้อากาศภายในบ้านสดชื่นขึ้น
- ช่วยลดเชื้อโรคในอากาศ
แม้เครื่องฟอกอากาศจะไม่สามารถฆ่าเชื้อโรคได้ 100% แต่ระบบกรองคุณภาพสูงสามารถช่วยลดปริมาณแบคทีเรียและอนุภาคที่อาจพาเชื้อโรคลอยอยู่ในอากาศได้ในระดับหนึ่ง โดยเฉพาะในพื้นที่ปิดที่มีคนอยู่รวมกันหลายคน
- ช่วยให้นอนหลับและหายใจสบายขึ้น
อากาศที่สะอาดขึ้นช่วยลดการระคายเคืองทางเดินหายใจ ทำให้นอนหลับได้ดีขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาภูมิแพ้หรือเด็กเล็กที่ไวต่อคุณภาพอากาศ
ใครบ้างที่ควรใช้เครื่องฟอกอากาศ
เด็กเล็กและผู้สูงอายุ
กลุ่มนี้มีระบบทางเดินหายใจที่บอบบาง การได้รับอากาศที่สะอาดขึ้นช่วยลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาว
ผู้ที่เป็นภูมิแพ้หรือโรคทางเดินหายใจ
เช่น หอบหืด หรือไซนัสอักเสบ เครื่องฟอกอากาศช่วยลดตัวกระตุ้นในอากาศที่อาจทำให้อาการกำเริบ
บ้านใกล้ถนนหรือแหล่งมลพิษ
หากอาศัยอยู่ใกล้ถนนใหญ่ โรงงาน หรือพื้นที่ที่มีควันและฝุ่นสูง เครื่องฟอกอากาศจะช่วยลดฝุ่นที่เล็ดลอดเข้ามาภายในบ้าน
คนเลี้ยงสัตว์ภายในบ้าน
ขนสัตว์และกลิ่นสามารถสะสมในอากาศ เครื่องฟอกอากาศช่วยลดปัญหานี้ได้อย่างเห็นผล
ประเภทของแผ่นกรองในเครื่องฟอกอากาศ
- HEPA Filter คืออะไร
HEPA (High Efficiency Particulate Air) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ไส้กรอง HEPA” เป็นแผ่นกรองที่สามารถดักจับอนุภาคขนาดเล็กมากได้ถึงระดับ 0.3 ไมครอน เหมาะสำหรับการกรองฝุ่น PM2.5 และสารก่อภูมิแพ้
- Activated Carbon Filter
แผ่นกรองชนิดนี้เน้นดูดซับกลิ่นและสารเคมีในอากาศ เช่น กลิ่นอาหาร กลิ่นสี หรือกลิ่นบุหรี่
- Pre-Filter
เป็นแผ่นกรองชั้นแรก ทำหน้าที่ดักจับฝุ่นขนาดใหญ่ เช่น เส้นผม ขนสัตว์ เพื่อยืดอายุการใช้งานของแผ่นกรองหลัก
การดูแลและบำรุงรักษาเครื่องฟอกอากาศ
ความถี่ในการเปลี่ยนแผ่นกรอง
โดยทั่วไป HEPA Filter ควรเปลี่ยนทุก 6–12 เดือน ขึ้นอยู่กับการใช้งานและสภาพอากาศ
วิธีทำความสะอาดตัวเครื่อง
ควรเช็ดทำความสะอาดภายนอกและ Pre-Filter เป็นประจำ เพื่อให้เครื่องทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
สัญญาณที่ควรเปลี่ยนแผ่นกรอง
หากเครื่องแจ้งเตือน หรือรู้สึกว่าแรงลมลดลงและกลิ่นไม่ถูกกำจัดเหมือนเดิม อาจถึงเวลาที่ต้องเปลี่ยนแผ่นกรอง
สรุป
เครื่องฟอกอากาศไม่ใช่แค่ช่วยให้อากาศภายในบ้านสะอาดขึ้น แต่เป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพในระยะยาว โดยเฉพาะสำหรับครอบครัวที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีปัญหาภูมิแพ้ การเลือกเครื่องให้เหมาะกับขนาดห้องและดูแลรักษาอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้คุณได้รับประโยชน์สูงสุดจากทุกลมหายใจ
หากคุณต้องการเครื่องฟอกอากาศที่ช่วยกรอง PM2.5 มีไส้กรอง HEPA ที่ได้มาตรฐาน ขอแนะนำ Venz เวนซ์ เครื่องฟอกอากาศ รุ่น ALTA ที่มีดีไซน์มินิมอล พร้อมสำหรับการลดฝุ่นในห้องของคุณได้อย่างมีประสิทธิภาพ